Rozporządzenie PPWR (UE) 2025/40 stosuje się od 12 sierpnia 2026 r., ale najważniejsze dla logistyki terminy przypadają później. Od 2030 r. co najmniej 40% palet, skrzynek i innych opakowań transportowych ma krążyć w systemie ponownego użycia, a najwcześniej wtedy wejdzie limit 50% pustej przestrzeni w paczkach e-commerce. Cele obciążają użytkownika opakowania, a nie przewoźnika.
Czym jest rozporządzenie PPWR i od kiedy obowiązuje?
PPWR to unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Opublikowano je 22 stycznia 2025 r., a w życie weszło 11 lutego 2025 r. Od 12 sierpnia 2026 r. stosuje się je bezpośrednio w całej UE. Obejmuje opakowania z każdego materiału i sektora, także palety krążące wyłącznie między firmami.
Opakowanie transportowe ułatwia przewóz i chroni towar, a z definicji wyłączono kontenery drogowe, kolejowe, wodne i lotnicze. Paczka e-commerce jest jego odmianą, a znany z magazynu podział na rodzaje opakowań w logistyce przekłada się na różne obowiązki. Od sierpnia 2026 r. wytwórca sporządza dokumentację techniczną i deklarację zgodności UE, a opakowanie ma być zdatne do recyklingu (art. 6 ust. 1). Opakowania wprowadzone do obrotu wcześniej mogą w nim zostać.
Kogo w łańcuchu dostaw obciąża PPWR?
Obowiązki wynikają z roli, więc ta sama firma bywa raz dystrybutorem, a raz producentem. Za cele ponownego użycia odpowiada według wytycznych Komisji użytkownik opakowania transportowego, czyli wytwórca, importer lub dystrybutor wprowadzający w nim produkt do obrotu. „Producent” to osobne pojęcie z rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Nie należy go mylić z wytwórcą.
| Rola | Kto to w praktyce | Obowiązki | Kiedy staje się wytwórcą lub producentem |
|---|---|---|---|
| Wytwórca | Producent palet, kartonów albo towaru w opakowaniu | Zgodność z art. 5–12, deklaracja UE (art. 15) | Także gdy zleca produkcję pod własną marką |
| Importer | Firma z UE przywożąca towar spoza Unii | Sprawdza dokumentację i etykiety, pilnuje warunków transportu (art. 18) | Własna marka albo zmiana opakowania wpływająca na zgodność (art. 21) |
| Dystrybutor | Hurtownia, sieć, centrum dystrybucyjne | Sprawdza rejestrację producenta i etykiety (art. 19) | Jak importer (art. 21) |
| Fulfillment | Magazynuje, pakuje i wysyła cudzy towar | Chroni zgodność opakowań (art. 20), pilnuje pustej przestrzeni (art. 24) | Pakowanie we własne kartony z marką grozi rolą wytwórcy |
| 3PL przepakowujący import | Rozformowuje dostawy spoza UE | Producent opakowania transportowego w ROP (art. 44) | Z chwilą rozpakowania, nawet bez własności towaru |
| Przewoźnik | Wykonuje sam transport | Brak celów z art. 29, wyłączony z definicji fulfillmentu | Gdy magazynuje i pakuje, staje się fulfillmentem |
Gdy operator przejmuje magazynowanie, kompletację i pakowanie zamówień sklepu, podział ról trzeba spisać w umowie. Fulfillment napełnia paczkę, więc limit pustej przestrzeni dotknie jego stanowisk pakowania. Każdy podmiot musi przez 5 lat, a przy opakowaniach wielokrotnego użytku przez 10, wskazać, od kogo dostał opakowania i komu je przekazał (art. 22). Deklaracja zgodności PPWR to z kolei dokument wytwórcy, o który importer i dystrybutor powinni pytać przy każdej nowej dostawie opakowań.
Cel 40% dla palet, skrzynek i pojemników IBC od 2030 r.
Od 1 stycznia 2030 r. co najmniej 40% opakowań transportowych używanych przez firmę ma być wielokrotnego użytku w systemie ponownego użycia (art. 29 ust. 1). Lista obejmuje m.in. palety, skrzynie, pudła, tace, pojemniki IBC, bębny, kanistry, owijki i taśmy. Drewniana paleta w systemie zwrotnym liczy się tak samo jak plastikowa. Pudła tekturowe wyłączono (ust. 4 lit. d).
Zwrotne skrzynki od lat należą do trendów ekologicznego pakowania, a od 2030 r. dostają próg liczbowy. Udział liczy się w użyciach każdego formatu według metodyki, którą Komisja ma przyjąć do 30 czerwca 2027 r. (art. 30). Wykazanie wyniku zacznie się najwcześniej w 2030 r., przy spóźnionym akcie 18 miesięcy po nim, a pierwsze sprawozdanie trzeba złożyć do 30 czerwca 2031 r. Na 2040 r. przepis każe tylko „dążyć” do 70%, a przegląd do 2034 r. może ten cel zmienić.
Kiedy opakowanie musi być w całości zwrotne?
Art. 29 ust. 2 wymaga od 2030 r. pełnej wielokrotności w przewozach między zakładami firmy oraz między nią a przedsiębiorstwami powiązanymi lub partnerskimi, w całej UE, także przez granicę. Ust. 3 obejmuje dostawy do innej firmy w tym samym państwie. Sam przepis nie podaje liczby „100%”, używa jej decyzja delegowana 2026/429. Wyjątek dla opakowań na zamówienie trzeba opisać w dokumentacji technicznej.
| Relacja dostawy | Przykład | Wymóg | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Między zakładami firmy albo z przedsiębiorstwem powiązanym lub partnerskim w UE | Magazyn w Polsce → spółka grupy w Czechach | Całość zwrotna | art. 29 ust. 2 |
| Do innej firmy w tym samym państwie | Producent z Wielkopolski → polska sieć | Całość zwrotna | art. 29 ust. 3 |
| Do niepowiązanej firmy w innym państwie | Eksport do hurtowni we Francji | Cel 40% | art. 29 ust. 1 |
| Owijki i taśmy w relacjach z ust. 2–3 | Folia na palecie w dostawie krajowej | Cel 40% | decyzja 2026/429 |
| Kartony, ADR, opakowania na zamówienie do maszyn, elastyczne do żywności i paszy | Karton wysyłkowy, beczka z oznakowaniem UN | Poza celami | art. 29 ust. 4 |
| Mikroprzedsiębiorstwo z najwyżej 1 000 kg opakowań w roku | Mały dystrybutor części | Zwolnione przy obu warunkach łącznie | art. 29 ust. 13 |
| Krajowe zwolnienie na 5 lat | Gdy państwo spełni warunki recyklingu i redukcji odpadów | Brak informacji o decyzji Polski | art. 29 ust. 14 |
Cross-dock całodobowy pod Gądkami przyjmuje w jedną noc palety od trzech nadawców. Dostawa z czeskiego zakładu z grupy odbiorcy podlega ust. 2, a od niezależnego producenta z Polski dla polskiej sieci ust. 3. Ładunek od niezależnego dostawcy z Niemiec liczy się tylko do celu 40%. Na rampie wszystkie trzy wyglądają tak samo, więc relację trzeba znać z awizacji.
Co decyzja 2026/429 zmieniła dla folii i taśm?
Decyzja delegowana Komisji (UE) 2026/429, obowiązująca od 26 maja 2026 r., zwolniła „opakowania paletowe i taśmy” z art. 29 ust. 2 i 3. Owijka nie musi więc być zwrotna w przewozach w obrębie firmy, grupy ani w krajowym B2B. Komisja uzasadniła to kosztem przebudowy linii pakujących. Decyzja nie pisze o „folii stretch”, choć w praktyce owijka paletowa to zwykle właśnie ona.
Folia i taśmy dalej liczą się do celu 40%, a motyw 1 decyzji przypomina, że format rzadko używany ponownie można w nim zrównoważyć formatem zwrotnym, na przykład paletą z puli. Od 2030 r. (albo 3 lata po akcie o metodyce, jeśli to później) folia z tworzyw ma zawierać co najmniej 35% recyklatu, a od 2040 r. 65% (art. 7). Obowiązek dotyczy wytwórcy i importera folii. Magazyn może już teraz pytać dostawcę o dokumentację recyklatu.
Od którego magazynu liczą się cele przy imporcie spoza UE?
Według wytycznych Komisji przy imporcie cele działają od wprowadzenia towaru do obrotu, co zwykle następuje w pierwszym magazynie w UE. Przesyłka jadąca stamtąd do jednego miejsca ostatecznego przeznaczenia nie musi być przepakowana. Centrum dystrybucji ani centrum logistyczne nie jest jednak takim miejscem, więc kontener rozformowany w hubie podlega art. 29 już od tego miejsca. Miejsce ostatecznego przeznaczenia staje się parametrem każdego zlecenia importowego.
Operator 3PL obsługujący magazyn klasy A pod Strykowem patrzy na ten parametr inaczej niż importer, bo to u niego zapada decyzja o rozformowaniu. Firma, która rozpakowuje albo przepakowuje towar z państw trzecich, nie jest użytkownikiem końcowym. Według wytycznych jest producentem opakowania transportowego w ROP, choć towar do niej nie należy. Rejestr producentów według PPWR ruszy 18 miesięcy po pierwszym akcie wykonawczym z art. 44, który na razie jest projektem.
Pusta przestrzeń i etykiety w paczkach e-commerce
Art. 24 ogranicza pustą przestrzeń w opakowaniach zbiorczych, transportowych i e-commerce do 50%. Obowiązek ma ten, kto napełnia opakowanie, więc w fulfillmencie dotyczy on stanowiska pakowania. Limit ruszy 1 stycznia 2030 r. albo, jeśli to później, 3 lata po akcie z metodyką, którego na 21 października 2026 r. nie było nawet w projekcie. Wypełniacz, od poduszek powietrznych po ścinki papieru, liczy się jako pusta przestrzeń.
Sklep pakuje produkty w opakowaniach handlowych o łącznej objętości 10 litrów do kartonu 24-litrowego. Pusta przestrzeń wynosi 14 litrów, a współczynnik 14 / 24, czyli około 58,3%, przekracza limit. Dodatkowy wypełniacz nic nie zmieni. Ten towar zmieści się w limicie w kartonie najwyżej 20-litrowym.
Zwolnione są tylko wysyłka w opakowaniu handlowym produktu i opakowania wielokrotnego użytku w systemie ponownego użycia (art. 24 ust. 5). Etykieta materiałowa z art. 12 obejmie paczki e-commerce, a zwykłe opakowania transportowe nie. Wejdzie najwcześniej 12 sierpnia 2028 r., a przy spóźnionym akcie wykonawczym, którego wciąż brak, 24 miesiące po nim. Znaki manipulacyjne, takie jak „góra” czy „chronić przed wilgocią”, to osobny system oznaczeń i etykieta materiałowa ich nie zastąpi.
Harmonogram PPWR 2025–2040
W tabeli są terminy dotyczące palet, opakowań transportowych i wysyłek e-commerce. „Najwcześniej” oznacza datę z rozporządzenia albo okres od aktu Komisji, jeśli kończy się później. Aktów wykonawczych do art. 12, 24 i 30 na razie nie opublikowano. Terminy stałe można już wpisać do planu inwestycji.
| Data | Obowiązek | Artykuł | Kogo dotyczy | Czy termin może się przesunąć |
|---|---|---|---|---|
| 11.02.2025 | Wejście w życie, kryteria wielokrotności | art. 71, 11 | Wytwórcy | Nie |
| 26.05.2026 | Owijki i taśmy zwolnione z art. 29 ust. 2–3 | decyzja 2026/429 | Nadawcy, magazyny | Nie |
| 12.08.2026 | Stosowanie PPWR, deklaracja UE, zdatność do recyklingu | art. 6, 15–22, 38–39 | Wszystkie role | Nie |
| 12.02.2027 | Kary krajowe, w tym administracyjne za art. 24–29 | art. 68 | Państwa UE | Polska ma dopiero projekt UC100 |
| 12.08.2028 | Koniec kodów z decyzji 97/129/WE | art. 70 ust. 2 | Wytwórcy | Nie |
| najwcześniej 12.08.2028 | Etykieta materiałowa na paczkach e-commerce | art. 12 ust. 1 | Sklepy, fulfillment | Tak, 24 mies. po akcie |
| najwcześniej 12.02.2029 | Etykieta i kod QR na opakowaniach zwrotnych | art. 12 ust. 2–3 | Operatorzy puli | Tak, 30 mies. po akcie |
| 31.12.2029 | Koniec wymogów dyrektywy 94/62/WE i normy EN 13428 | art. 70 ust. 1 | Wytwórcy | Nie |
| 01.01.2030 | 40%, całość w relacjach z ust. 2–3, 10% pudeł zbiorczych | art. 29 | Wytwórca, importer, dystrybutor | Nie |
| najwcześniej 01.01.2030 | Do 50% pustej przestrzeni | art. 24 | Napełniający paczkę | Tak, 3 lata po akcie |
| najwcześniej 01.01.2030 | 35% recyklatu, klasy recyklingu A–C | art. 6–7 | Wytwórcy folii i opakowań | Tak |
| najwcześniej 01.01.2030 | Wykazanie celów | art. 30 ust. 4 | Użytkownicy opakowań | Tak, 18 mies. po akcie |
| 30.06.2031 | Pierwsze sprawozdanie za 2030 r. | art. 31 | Podmioty z art. 29 | Nie |
| 01.01.2040 | Dążenie do 70% opakowań transportowych i 25% pudeł zbiorczych | art. 29 ust. 1 i 5 | Użytkownicy opakowań | Cel dążeniowy, przegląd do 2034 r. |
| 01.01.2040 | 65% recyklatu w opakowaniach z tworzyw | art. 7 ust. 2 | Wytwórcy folii | Nie |
Najpewniejsze są 1 stycznia 2030 r. i 30 czerwca 2031 r., czyli cel 40% i pierwsze sprawozdanie. Limit pustej przestrzeni, recyklat i wykazanie celów przesuną się, jeśli Komisja spóźni się z aktami. Cele na 2040 r. może jeszcze zmienić przegląd. Wysokość kar ustali prawo krajowe.
Co wiadomo o polskiej ustawie o opakowaniach?
Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) przygotowuje Minister Klimatu i Środowiska. Przeszedł uzgodnienia, konsultacje i dwa komitety, ale na 21 października 2026 r. nie przyjęła go Rada Ministrów i nie trafił do Sejmu. Kwot kar z projektu nie podajemy, bo mogą się jeszcze zmienić. Do czasu nowej ustawy obowiązki rejestrowe i sprawozdawcze realizuje się w BDO na dotychczasowych zasadach.
PPWR każe państwom ustanowić kary do 12 lutego 2027 r. Za naruszenia art. 24–29 muszą to być także administracyjne kary pieniężne (art. 68). Brak ustawy nie przesuwa unijnych terminów. Projekt ma zastąpić ustawę z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
Jak przygotować magazyn i pulę opakowań do 2030 r.?
Przygotowanie zaczyna się od danych z magazynu. Kierownik musi wiedzieć, ile palet, skrzynek i owijek przechodzi przez obiekt, w jakich relacjach i czyje są. Te same dane przydadzą się w ewidencji z art. 22. Kolejność prac może wyglądać następująco.
- Spis opakowań według formatów z art. 29 ust. 1.
- Oznaczenie relacji w WMS: zakłady, grupa, krajowe B2B, eksport, import.
- Lista wyjątków: kartony, ADR, opakowania na zamówienie.
- Pomiar pustej przestrzeni w typowych zamówieniach.
- Pytania do dostawców o deklaracje zgodności i recyklat.
- Zapisy w umowach 3PL: kto pakuje, kto się rejestruje i kto raportuje.
Decyzję o puli lepiej podjąć przed 2029 r., bo system zwrotny wymaga logistyki zwrotnej, napraw i kontroli strat. Minimalną liczbę rotacji określi akt delegowany, którego jeszcze nie ma. Przy imporcie trzeba ustalić z klientem, kto przepakowuje i czyim kartonem. Przy wyborze puli przyda się też przegląd rodzajów opakowań transportowych pod kątem celów na 2030 r.
Najczęściej zadawane pytania
Czy od 2030 r. wszystkie palety muszą być zwrotne?
W całości zwrotne muszą być tylko w relacjach z art. 29 ust. 2–3, czyli w obrębie firmy, grupy i w krajowym B2B. Gdzie indziej obowiązuje cel 40%, a drewniana paleta w systemie zwrotnym też się liczy.
Czy PPWR zakaże folii stretch?
PPWR nie zakazuje jednorazowej owijki palet. Decyzja 2026/429 zwolniła ją z wymogu pełnej wielokrotności, ale folia liczy się do celu 40% i od 2030 r. lub później ma zawierać co najmniej 35% recyklatu.
Czy kartony wysyłkowe muszą być zwrotne?
Nie. Pudła tekturowe wyłączono z celów ponownego użycia, ale karton podlega wymogom recyklingu, a w paczce e-commerce także limitowi pustej przestrzeni.
Czy przewoźnik odpowiada za cele PPWR?
Sam przewóz nie czyni firmy adresatem celów z art. 29, a transport towarów wyłączono z definicji fulfillmentu. Jeśli wozi opakowania zwrotne, może być uczestnikiem systemu ponownego użycia i działać według jego zasad.
Czy limit pustej przestrzeni obowiązuje już teraz?
Jeszcze nie. Limit 50% ruszy 1 stycznia 2030 r. albo 3 lata po akcie z metodyką, jeśli to później. Od 12 lutego 2028 r. firmy napełniające opakowania handlowe mają ograniczać pustą przestrzeń do minimum.
Stan prawny na listopad 2026 r., teksty aktów i projektu UC100 sprawdzone 21 października 2026 r. Komisja nie opublikowała jeszcze aktów wykonawczych do art. 12, 24 i 30, a polska ustawa o opakowaniach nie została uchwalona.