Strefa rozładunku żyje własnym tempem. Kierowcy cofający pod rampę, wózki widłowe manewrujące między dokami, pracownicy przepinający naczepy, rozcinający folie, sprawdzający dokumenty. Do tego zmienna pogoda – deszcz, śnieg, błoto, piach – wszystko to prędzej czy później ląduje na posadzce. Z kolei biuro – teoretycznie spokojniejsze – jest miejscem ciągłego ruchu: handlowcy, spedytorzy, klienci, kandydaci na rozmowy kwalifikacyjne. Wszyscy przechodzą przez te same wejścia, korytarze, klatki schodowe.
Strefy rozładunku i biura – dlaczego to jedne z najbardziej ryzykownych miejsc w firmie logistycznej?
Jeśli w firmie logistycznej magazyn i biuro znajdują się na jednym terenie, to brud i wilgoć ze strefy rozładunku bardzo szybko „wędrują” do części biurowej. Efekt? W tych właśnie miejscach dochodzi do zaskakująco dużej liczby poślizgnięć, potknięć i upadków – zdarzeń, które w statystykach BHP często są bagatelizowane, ale w praktyce potrafią skończyć się poważnymi urazami, absencją i koniecznością reorganizacji pracy.
Dla firm logistycznych to ryzyko ma kilka wymiarów. Przede wszystkim wymiar kosztowy – od odszkodowań, przez koszty zastępstw, po straty wynikające z przestojów. Następnie wymiar operacyjny, ponieważ każdy wypadek to zakłócenie płynności procesów. Nie bez znaczenia jest również wymiar wizerunkowy – zarówno w oczach pracowników, jak i klientów, którzy coraz częściej zwracają uwagę na standardy bezpieczeństwa u partnerów biznesowych.
Dlatego dziś BHP w logistyce to nie tylko instrukcje, szkolenia i oznakowanie ciągów komunikacyjnych. To również bardzo przyziemne, proste elementy infrastruktury – jak profesjonalne maty wejściowe – które realnie zmniejszają liczbę zdarzeń wypadkowych.
Śliska podłoga, brud i wilgoć – najczęstsze przyczyny poślizgnięć w magazynach i biurach
Większość poślizgnięć w obiektach logistycznych nie wynika z „nieszczęśliwego zbiegu okoliczności”, lecz z powtarzalnych, znanych przyczyn. Do najważniejszych należą woda, błoto i śnieg wnoszone z zewnątrz – szczególnie w sezonie jesienno-zimowym, a także oleje, smary i inne substancje na kołach wózków, butach pracowników czy paletach. Równie niebezpieczny jest pył i piach oraz drobne zanieczyszczenia, które działają jak drobne kulki łożyskowe – pod stopą lub kołem wózka znacząco zmniejszają tarcie.
Problem pogłębia brak skutecznych stref oczyszczania obuwia i kół – czyli wejść zabezpieczonych tylko zwykłym dywanikiem lub gołą posadzką. Dodatkowo źle dobrane lub zużyte maty, które przesuwają się, zwijają i tworzą fałdy, same stają się zagrożeniem.
Do tego dochodzi presja czasu. Pracownik idący z dokumentami, operator wózka spieszący się z dostawą, kierowca szukający magazyniera – wszyscy poruszają się szybciej, niż zalecałyby przepisy BHP. Jeśli trafią na mokrą czy zabrudzoną powierzchnię, szansa na poślizgnięcie rośnie wykładniczo.
Z punktu widzenia pracodawcy kluczowe jest więc nie tylko reagowanie po fakcie, ale przede wszystkim projektowanie przestrzeni tak, aby zminimalizować ryzyko poślizgu u źródła. Tu właśnie swoją rolę odgrywają systemowo dobrane maty wejściowe.
Maty wejściowe jako element systemu zarządzania bezpieczeństwem pracy (BHP)
W dojrzałych organizacjach logistycznych bezpieczeństwo nie jest dodatkiem, ale integralną częścią zarządzania operacjami. Tak samo jak planuje się przepływ towarów, harmonogramy załadunków czy rozmieszczenie regałów, tak samo planuje się strefy ochrony antypoślizgowej.
Profesjonalne maty wejściowe są jednym z narzędzi tego systemu, obok odpowiedniej nawierzchni (posadzki antypoślizgowe), oświetlenia i oznakowania, procedur sprzątania oraz szkoleń i instrukcji dla pracowników.
Dobrze zaprojektowany system mat ogranicza wnoszenie wilgoci i brudu do wnętrza, zwiększa przyczepność obuwia w kluczowych miejscach, zmniejsza zużycie posadzki i obciążenie systemu sprzątania, a także porządkuje ciągi komunikacyjne – maty często wyznaczają intuicyjną ścieżkę wejścia i przemieszczania się.
Jak działają profesjonalne maty wejściowe w obiektach logistycznych?
W odróżnieniu od zwykłych wycieraczek, profesjonalne maty wejściowe zaprojektowane do magazynów i biur spełniają kilka funkcji jednocześnie.
Zbieranie zanieczyszczeń
Specjalne włókna i struktura powierzchni maty wyczesują z podeszw butów i kół wózków wodę, błoto, piach czy drobne opiłki. Zanieczyszczenia „wpadają” w głąb maty, zamiast zalegać na powierzchni.
Chłonięcie wilgoci
Materiał o wysokiej chłonności zatrzymuje wodę w strukturze maty. Dzięki temu podłoga za strefą mat pozostaje sucha, a ryzyko poślizgnięć znacząco spada.
Stabilność i antypoślizgowy spód
Mata wyposażona jest w gumowe, antypoślizgowe podłoże, które zapobiega jej przesuwaniu się i zwijaniu. To ważne nie tylko dla komfortu, ale przede wszystkim dla bezpieczeństwa – brak fałd i podwiniętych krawędzi oznacza mniej potknięć.
Odpowiedni format i dopasowanie do natężenia ruchu
W profesjonalnych rozwiązaniach długość i szerokość maty dobiera się tak, aby osoba wchodząca zrobiła na niej kilka kroków. Dopiero taka długość pozwala skutecznie oczyścić obuwie.
Możliwość serwisowania
Mata jest elementem systemu: regularnie wymieniana, prana w kontrolowanych warunkach, sprawdzana pod kątem zużycia. Dzięki regularnemu serwisowi mat wejściowych zachowuje swoje właściwości przez długi czas.
Zwykły dywanik vs. serwisowana mata BHP – kluczowe różnice z perspektywy bezpieczeństwa
Na pierwszy rzut oka dywanik z marketu i profesjonalna mata serwisowana wyglądają podobnie. Różnice ujawniają się w praktyce, szczególnie gdy na dworze pada, a ruch w magazynie jest wzmożony.
Jeśli chodzi o skuteczność w zbieraniu brudu i wody, zwykły dywanik bardzo szybko „nasiąka” i przestaje pełnić swoją funkcję. Woda zaczyna rozlewać się na boki, a powierzchnia robi się śliska. Mata serwisowana ma znacznie większą chłonność i taką konstrukcję, by zanieczyszczenia wnikały w głąb, a wierzch pozostawał możliwie suchy.
Kwestia stabilności na podłożu również ma ogromne znaczenie. Dywanik często się przesuwa, podwija, zwłaszcza na gładkich posadzkach magazynowych czy biurowych. To klasyczna przyczyna potknięć. Mata BHP ma antypoślizgowy spód i odpowiedni ciężar, który utrzymuje ją na miejscu.
Pod względem utrzymania w czystości różnice są równie wyraźne. Dywaniki są zazwyczaj odkurzane „po drodze” przez serwis sprzątający, rzadziej prane w sposób, który przywraca im pełną funkcjonalność. Mata serwisowana w ramach wynajmu trafia cyklicznie do pralni przemysłowej, gdzie jest dokładnie czyszczona, suszona i kontrolowana. Do obiektu wraca mata w pełni gotowa do pracy.
Również żywotność i przewidywalność działania przemawia za profesjonalnymi rozwiązaniami. Domowe rozwiązania szybko się niszczą, mechacą, tracą właściwości antypoślizgowe. Profesjonalne maty projektowane są do intensywnego, wielozmianowego użytkowania, a system serwisu pozwala na ich wymianę, zanim staną się zagrożeniem.
Wreszcie kwestia odpowiedzialności i dokumentacji. W przypadku systemu wynajmu i serwisu mat łatwiej jest wykazać, że pracodawca dbał o bezpieczeństwo – istnieją harmonogramy wymian, specyfikacje techniczne, procedury. To ma znaczenie zarówno przy kontrolach, jak i w sytuacji powypadkowej.
Wynajem i serwis mat wejściowych – realne korzyści operacyjne dla magazynów i biur
Decyzja o przejściu z własnych dywaników na profesjonalne maty wejściowe w modelu wynajmu i serwisu to nie tylko krok w stronę większego bezpieczeństwa. To również konkretne, mierzalne korzyści operacyjne.
Przede wszystkim obserwuje się mniej wypadków i przerw w pracy – mniej poślizgnięć oznacza mniej zgłoszeń powypadkowych, krótsze przestoje i niższe koszty absencji. Jednocześnie spada obciążenie dla służb sprzątających – maty przejmują na siebie znaczną część brudu i wilgoci, więc mycie i doczyszczanie posadzek jest rzadsze i mniej czasochłonne.
System mat zapewnia również ochronę posadzek i infrastruktury. Mniejsza ilość wody i zanieczyszczeń na podłodze to mniej uszkodzeń, mikropęknięć czy odbarwień. Z perspektywy finansowej istotny jest stały, przewidywalny koszt – zamiast jednorazowych zakupów i nieregularnych wymian, firma ma miesięczną opłatę za usługę, którą łatwo uwzględnić w budżecie operacyjnym.
Nie bez znaczenia jest także lepsze pierwsze wrażenie. Czyste, zadbane wejście do magazynu i biura to sygnał dla pracowników i gości, że firma dba o porządek i bezpieczeństwo.
W praktyce wiele firm logistycznych dostrzega, że po wdrożeniu systemu serwisowanych mat maleje nie tylko liczba poślizgnięć, ale także ilość reklamacji dotyczących czystości czy komfortu pracy.
Jak zaplanować strefy mat – od rampy rozładunkowej, przez korytarze, po zaplecze biurowe?
Skuteczność mat nie zależy wyłącznie od ich jakości, ale również od tego, gdzie i jak zostaną rozmieszczone. W obiektach logistycznych warto patrzeć na nie jak na system kilku stref.
Strefa zewnętrzna (przed wejściem lub rampą) ma za zadanie zatrzymać jak największą ilość błota, piachu i śniegu jeszcze przed wejściem do budynku. Sprawdzają się tu maty o bardziej agresywnej strukturze, które „zdzierają” większe zanieczyszczenia z obuwia.
W strefie przejściowej (wiatrołap, śluza, pierwsze metry za drzwiami) kluczowe jest chłonięcie wody i drobniejszych zanieczyszczeń. Mata powinna być na tyle długa, by osoba wchodząca mogła postawić na niej kilka kroków.
Strefy komunikacyjne (korytarze, przejścia między magazynem a biurem) to miejsca, gdzie maty pomagają „domykać” proces oczyszczania, a jednocześnie wyznaczają bezpieczne ciągi ruchu. Dobrze sprawdzają się maty w formie dłuższych biegów.
Z kolei wejścia do pomieszczeń szczególnie wrażliwych (biura, sale konferencyjne, zaplecze socjalne) wymagają dodatkowej ochrony. Dzięki matom mniej brudu trafia na wykładziny, panele czy kafle, które są bardziej podatne na zabrudzenia i poślizgnięcia.
Przy planowaniu stref mat warto uwzględnić kierunki głównego ruchu ludzi i sprzętu, sezonowość (inne potrzeby latem, inne zimą), różnice między wejściem dla pracowników, klientów i kierowców, a także możliwości techniczne, takie jak szerokość drzwi, obecność wiatrołapu czy rodzaj posadzki.
Profesjonalny dostawca usług serwisu mat jest w stanie przygotować projekt rozmieszczenia mat dopasowany do konkretnego obiektu, uwzględniając zarówno wymagania BHP, jak i budżet firmy.
BHP Bejma jako partner w ograniczaniu ryzyka wypadków i budowaniu profesjonalnego wizerunku firmy
Na rynku usług BHP i logistyki rośnie rola partnerów, którzy nie tylko dostarczają produkt, ale przede wszystkim pomagają zaplanować i utrzymać cały system. BHP Bejma (bhp-bejma.pl) działa w takim właśnie modelu – jako doradca i dostawca rozwiązań, które przekładają się na konkretne wskaźniki bezpieczeństwa.
W obszarze mat wejściowych dla magazynów i biur firma może między innymi przeprowadzić audyt obecnej sytuacji – sprawdzić, gdzie dochodzi do poślizgnięć, jak działają obecne maty, jakie są nawyki użytkowników. Na tej podstawie można zaproponować dobór typów mat i ich rozmieszczenie w kluczowych strefach, a następnie wdrożyć system wynajmu i regularnego serwisu, dzięki któremu maty zawsze są w dobrym stanie technicznym i higienicznym. Dodatkowo możliwe jest włączenie mat wejściowych w szerszy program BHP, obejmujący między innymi oznakowanie, szkolenia czy ocenę ryzyka.
Efekt dla firmy logistycznej to nie tylko mniej poślizgnięć i czystsze biura, ale również spójny, profesjonalny wizerunek – od rampy rozładunkowej, przez korytarze, aż po recepcję i salę konferencyjną.
Podsumowanie
Na koniec warto wymienić działania, które można wdrożyć praktycznie od razu. Po pierwsze, należy zidentyfikować newralgiczne miejsca – wejścia, przejścia między strefami, klatki schodowe, okolice ramp. Następnie warto sprawdzić stan obecnych mat – czy się nie przesuwają, nie są przesiąknięte lub postrzępione.
Kolejnym krokiem jest zapytanie dostawcy o możliwość wynajmu i serwisu mat – zamiast kupować kolejne dywaniki, warto rozważyć model usługi. Równolegle można zaplanować strefy mat – od zewnętrznej przez przejściową po wewnętrzne ciągi komunikacyjne. Ważne jest także włączenie mat wejściowych do dokumentacji BHP – procedur sprzątania, instrukcji dla pracowników, oceny ryzyka.
Na zakończenie warto systematycznie monitorować efekty – liczbę poślizgnięć, zgłoszeń oraz reklamacji dotyczących czystości.
Serwis mat wejściowych nie zastąpi całości działań BHP, ale może być jednym z tych „małych” rozwiązań, które w praktyce robią wielką różnicę – szczególnie tam, gdzie każdy dzień zaczyna się od kilkudziesięciu samochodów pod rampą i setek par butów przechodzących przez to samo wejście.
tm, zdjęcie z Gemini